Harald van der Weel

De negen kenmerken van domeinen binnen SIDAF

In de vorige blog las je hoe we met belangrijkste businessobjecten een domeinmodel opzetten voor SynTouch Integrated Data Architecture Framework (SIDAF). Door het toekennen van autonomie aan domeinen wordt de organisatie wendbaarder, de governance duidelijker en data-uitwisseling efficiënter. Nu we weten hoe de domeinen ingedeeld worden, ga ik in deze blog verder in op hoe een domein georganiseerd is.

Elk domein kenmerkt zich door negen elementen:

  • Businessobjecten
  • Domeinnaam
  • Domeingrens
  • Business-functies
  • Applicaties/microservices
  • Domein-team
  • Taal/Jargon/begrippenkader
  • Datamodel & metadata
  • Datawarehouse (DDS)

Businessobjecten, domeinnaam en domeingrens

Elk domein is verantwoordelijk voor het beheer van data rond de eigen businessobjecten. Elk businessobject hoort bij exact één domein. Om daarover geen verwarring te laten ontstaan is een duidelijke domeingrens nodig: het moet immers duidelijk zijn wat er wel en wat er niet tot het domein behoort. Een goede unieke naam die ‘de lading’ dekt identificeert het domein en helpt om snel te kunnen inschatten wat het domein omvat.

Domein-team

Het domein-team is het kloppend hart van het domein. Het adopteert het agile DevOps-team concept en bouwt dit uit met aanvullende rollen en verantwoordelijkheden. Dit vormt een team dat in hoge mate autonoom kan functioneren binnen de organisatie. Deze autonomie verhoogt de wendbaarheid en tegelijkertijd het eigenaarschap rond data en IT-oplossingen.

SIDAF onderkent onderstaande vijf rollen. Elke rol kan door meerdere personen worden ingevuld en elk persoon kan meerdere rollen vervullen. Een rol kan ook part-time worden opgevuld:

DevOps team

Allereerst zijn er de typisch DevOps rollen:

  • Developer: ontwerpt en creëert oplossingen
  • Tester/Integrator/Deployer: test en integreert releases
  • Functioneel beheerder: ondersteunt users met functionele issues
  • Technisch beheerder: ondersteunt users met technische issues

Architect

Elk domein heeft een eigen domein-architect-rol. Deze rol is verantwoordelijk voor business-, applicatie-, data- en infra-architectuur binnen het domein. Vanwege dit brede pallet aan skills zullen er vaak meerdere personen deze ene rol invullen.

Specialisten-rollen rond data & integratie

  • Integratie specialist: ontwerpt en realiseert integratie-oplossingen
  • Data engineer: ontwerpt en realiseert data-oplossingen
  • Data steward: ziet toe op datakwaliteit en het gebruik
  • Data custodian: is verantwoordelijk voor het beheer van opgeslagen data

Analisten

  • Domein business analist: analyseert business behoeften en requirements
  • Domein data analist: analyseert data en databehoeftes binnen het domein

Managers/Eigenaar(s)

  • Product owner: is verantwoordelijk voor alle business en IT-capabilities en de prioritering hiervan
  • Data-eigenaar: is verantwoordelijk voor de kwaliteit en het gebruik van domeindata
  • Applicatie eigenaar: is verantwoordelijk voor één of meer specifieke applicaties

Taal/jargon

Elk domein en domein-team heeft een eigen taal/jargon. Deze kan afwijken ten opzichte van de van andere domeinen. Dezelfde begrippen kunnen bij verschillende domeinen een andere betekenis hebben. Het voordeel van een eigen jargon is dat een domein intern zeer effectief en autonoom kan communiceren. Het is hierdoor niet nodig dat er een bedrijfsbrede thesaurus wordt onderhouden met alle begrippen over alle domeinen. Het nadeel is dat als domeinen informatie met elkaar willen uitwisselen, dan moet er een vertaalslag gemaakt worden.

Elk domein heeft een eigen jargon. Het lijkt allemaal op elkaar maar er zijn verschillen waarmee bij data-uitwisseling tussen domeinen rekening moet worden gehouden

Domein datamodel

Elk domein beheert data rond de eigen businessobjecten. Het domein definieert en beschrijft deze data via een domein datamodel. Dit is vergelijkbaar met het domeinmodel dat ik in mijn vorige blog beschreef, maar dan gedetailleerder en met alleen de objecten die binnen het domein een rol spelen.

Applicaties

Elk domein heeft eigen applicaties die de data rond de domein-businessobjecten beheren. Deze zorgen voor vastlegging van de data. Daarnaast ondersteunen ze transacties op de data waarbij ze de vereiste bedrijfsregels bewaken. Tot slot stellen ze waar nodig specifieke data beschikbaar via interfaces voor gebruik buiten de applicatie.

Domein interfaces

In bepaalde gevallen hebben domeinen data nodig van andere domeinen. Daarvoor biedt een domein interfaces aan waarmee andere deze data kunnen verkrijgen. SIDAF biedt drie standaard interface vormen aan:

  • API
  • Events
  • RDS (Read-only Datastore)

Deze worden alle behandeld in volgende blogs. Als andere domeinen de data willen gebruiken, zullen ze een vertaalslag van de definities (en het jargon) van het data-producerende domein naar de data-objecten en jargon in het eigen domein moeten maken.

Domein Data Store

Zoals hierboven beschreven onder Domein-team heeft een domein eigen data analisten. Zij maken in SIDAF gebruik van een Domein Data Store (DDS). Dit is vergelijkbaar met een datawarehouse, maar dan voor lokaal (domein)gebruik. Alle relevante data voor KPI’s en analyses wordt hierin vastgelegd. Hoe de DDS wordt ingericht is aan het domein zelf, mits de architectuurrichtlijnen worden gevolgd. Ook eventuele data van andere domeinen die voor de analyses nodig is, wordt in deze DDS vastgelegd als referentiedata. Het is aan het domein om deze referentiedata actueel te houden.

Samenvattend is een domein een autonoom functionerend orgaan, dat in hoge mate onafhankelijk is ten opzichte van andere domeinen. Dat maakt domeinen daadkrachtig en wendbaar. Natuurlijk maken de domeinen onderdeel uit van één organisatie en dienen alle dezelfde hoofddoelen. Het noodzakelijke alignement tussen de verschillende domeinen bespreek ik in mijn volgende blog.

Harald van der WeelDe negen kenmerken van domeinen binnen SIDAF
lees meer

In vijf stappen een domeinmodel opstellen voor SIDAF

SynTouch Integrated Data Architecture Framework (SIDAF) organiseert het framework rond domeinen. Domeinen zijn de resultaten van een logische groepering van bedrijfsobjecten; de relevante begrippen voor jouw business waarover je data vastlegt en gebruikt. Voor SIDAF is een goed opgezet domeinmodel een belangrijke basis. Het zorgt namelijk voor decentrale en agile bedrijfsvoering, heldere governance rond data en IT-oplossingen en een goede basis voor effectieve en efficiënte data-uitwisseling. Hoe je tot een gedegen domeinmodel komt, leg ik stapsgewijs uit.

1.   Businessobjecten identificeren

Om tot een domeinmodel te komen identificeren we eerst de belangrijkste business-termen, ofwel businessobjecten. Dit zijn meestal de relevante begrippen (objecten en transacties) waarmee de business te maken heeft. Denk hierbij aan klanten, facturen, contracten, betalingen etc.

2.   Relaties businessobjecten aangeven

Deze begrippen leggen we vervolgens vast in een model, waarbij elk object apart wordt opgenomen. Tussen de objecten kunnen we de belangrijkste relaties aangeven om wat meer inzicht in de samenhang te krijgen. Zo kunnen we bijvoorbeeld middels een simpel verbindingslijntje aantonen dat een order bij een klant hoort.

3.   Businessobjecten groeperen tot domeinen

Dit inzicht in de samenhang helpt ons om de objecten goed weer te geven en te groeperen. Dit doen we door objecten die logisch bij elkaar horen samen te nemen, bijvoorbeeld door ze te omkaderen. Deze omkaderde groepen vormen de uiteindelijke domeinen. Het is niet verrassend dat deze vaak in lijn zijn met een functionele opdeling van de organisatie.

Bij de groepsindeling behoort elk van de bedrijfsobjecten tot exact één domein. De scheiding is strikt omdat hierop de verantwoordelijkheden zijn gebaseerd. Een domein waarbinnen een object valt, functioneert als eigenaar van een object. Het is daarmee verantwoordelijk voor de beschrijving, het beheer en de kwaliteit van de data rond dit object.

4.   Level objecten vastleggen

In het domeinmodel horen in principe alleen de belangrijkste objecten thuis. Dit is arbitrair. Vaak gaan we initieel uit van een top 100. In de praktijk kunnen dit er tussen de 50 en 200 zijn. Let erop dat in principe alleen de belangrijkste objecten worden opgenomen. Een object ‘product’ kan bijvoorbeeld volstaan zonder dat er noodzaak is om dit uit te splitsen naar alle productfamilies.

We noemen deze objecten de ‘Level 1 objecten’. Deze zijn de meest relevante voor de gehele organisatie. Elk van de domeinen kent weer ‘Level 2 objecten’, die wel relevant zijn voor het domein zelf maar minder daarbuiten. Elk domein kan zo een eigen businessobject-model maken, waarin naast de Level 1 ook Level 2 en wellicht zelfs nog lagere level objecten geïdentificeerd zijn.

5.   Eén businessobject toekennen aan meerdere domeinen

In voorgaande stappen beschreef ik hoe een domeinmodel eenvoudig kan worden opgesteld. In theorie ziet dit er triviaal uit. In de praktijk lopen we vaak tegen uitdagingen aan. Neem bijvoorbeeld het businessobject ‘product’. Deze is erg belangrijk voor zowel de domeinen Sales, Product Ontwikkeling, Productie, Distributie en Voorraadbeheer. Waar hoort dit businessobject dan bij? Het antwoord is eenvoudig: bij alle! Maar hoe verwerk je dit dan in je domeinmodel?

5a. Kenmerken groeperen

Elk domein heeft een eigen gebruik en definitie van een ‘product’ en registreert verschillende kenmerken. Waar bijvoorbeeld voor Sales de functionele beschrijving en prijs van een product relevant zijn, zijn voor Distributie de omvang en gewicht meer van belang. We kunnen deze productkenmerken logisch groeperen en zelfs als businessobject beschouwen die gerelateerd zijn aan een product.

5b. Centraal object met basisgegevens

De extra businessobjecten zijn aan een specifiek domein toe te wijzen. Om alles met elkaar te verbinden is er een ‘basis Product’ object nodig met bijvoorbeeld alleen een productcode en productnaam. Dit ‘basis Product’ object wordt bijvoorbeeld door het domein ‘Product Ontwikkeling’ beheerd. Op deze manier kan een complex businessobject als ‘Product’ worden opgedeeld in een centraal object met basisgegevens als ‘Product-ID’ en ‘Productnaam’, dat beheerd wordt in het meest geschikte domein.

5c. Satellietgegevens

Rond het centrale object kan ieder domein zijn eigen gegevens registreren, de zogeheten ‘satellietgegevens’. Alles moet daarbij worden gehangen aan de basisgegevens om de samenhang te kunnen bewaken. Dit centrale object en de betreffende identificatie ervan is weer belangrijk voor de processen rond het lifecycle-management. Hier kun je meer over lezen in mijn vervolgblog over Business Process Management uit de SIDAF-blogserie.

Harald van der WeelIn vijf stappen een domeinmodel opstellen voor SIDAF
lees meer

De twaalf voordelen van SIDAF

De data die in jouw organisatie aanwezig is, is een goudmijn. Het is ontzettend waardevol bij het nemen van strategische en operationele beslissingen en daarom is het cruciaal om een goed fundament neer te zetten, waarmee jouw organisatie is voorbereid op de ontwikkelingen van morgen. In mijn vorige blog introduceerde ik SynTouch Integrated Data Architecture Framework (SIDAF) als dit fundament. SIDAF kent maar liefst twaalf principes die jou voordeel opleveren. Welke dit zijn, vertel ik je in deze blog.

1.    Integraal framework

SIDAF biedt consistente en samenhangende oplossingen voor de gehele organisatie. Zowel horizontaal (voor alle functies in de organisatie) als verticaal (van strategie tot aan technologie).

2.    Alignement tussen business en IT

De domein-georiënteerde organisatie brengt alle rollen binnen een domein samen, zodat iedereen aan dezelfde doelen werkt en daarbij dezelfde taal spreekt. De lijntjes zijn kort en er kan efficiënter en daadkrachtiger gewerkt worden.

3.    Wendbaarheid

SIDAF zorgt ervoor dat je kunt inspelen op snel wijzigende business behoeften. Zo erkent SIDAF het belang van alignement tussen business, data en IT. Daarom omarmt het de principes van SAFe en DevOps. Hierbij hanteert het framework het ‘domein’ -denken; een steeds vaker toegepaste opdeling van de organisatie in functionele ontkoppelde domeinen. Elk domein heeft zijn eigen data, applicaties en team met verregaande autonomie. Zelfstandige domeinteams kunnen snel onafhankelijk acteren. Daarnaast ondersteunt het Business Process Management (BPM) en zorgt voor snel aanpasbare processen.

4.    Doelgericht

SIDAF zorgt voor de juiste focus. De domeinen zijn daarop ingericht en kunnen zich focussen op hun doelstellingen zonder te veel afgeleid te worden door zaken die buiten hun invloedsfeer vallen. De domeinen worden vanuit SIDAF daarbij ondersteund met de juiste kwalitatieve data waardoor de overall effectiviteit toeneemt.

5.    Meer grip op data-, IT- en integratievraagstukken

SIDAF biedt houvast bij het maken van keuzes. Via principes, richtlijnen en standaard oplossingspatronen geeft SIDAF richting aan de organisatie bij data-, IT- en integratievraagstukken.

6.    Security & privacy compliance

Cybersecurity en voldoen aan de AVG zijn hot-topics voor bijna elke organisatie. SIDAF ondersteunt privacy en security op meerdere wijzen. Het geeft inzicht in de gevoeligheid, gebruik en herkomst van data. Zo kun je veiligheid afdwingen en altijd aantonen in control te zijn en compliant met de wetgeving.

7.    Efficiënt

SIDAF legt relatief beperkt beslag op business en IT-resources. Door standaardisatie, ontkoppeling en de korte lijnen binnen domeinteams is de efficiëntie hoog.

8.    Toekomstgericht

SIDAF omarmt de belangrijkste nieuwe technologieën en is tegelijkertijd open en ontkoppeld (op meerdere vlakken) zodat nieuwe ontwikkelingen eenvoudiger omarmd kunnen worden.

9.    100% in control

SIDAF zorgt dat jij bepaalt en weet wat er gebeurt met jouw data. Verantwoordelijkheden zijn geformaliseerd en informatie rond data wordt structureel en actueel vastgelegd. Zo weet je wat alle informatie betekent, waar het vandaan komt en hoe het gebruikt kan worden. Kortom, je bent altijd op de hoogt van waar en bij wie je moet zijn voor specifieke data aangelegenheden.

10.         Ondersteuning klantgerichtheid

SIDAF ondersteunt een 360 graden klantbeeld. Je weet wie de klant is, wat jouw klant doet en wat zijn wensen en behoeften zijn. Daarbij ondersteunt SIDAF door ontkoppeling en data uitwisselingspatronen alle klantkanalen die je wilt benutten.

11.         Groeimodel voor iedere organisatie

SIDAF is uitstekend inzetbaar als groeimodel en bruikbaar voor zowel grotere en kleinere organisaties. Domeinen, koppelbare applicaties en integraties zijn schaalbaar en incrementeel in te voeren, terwijl patronen alternatieve oplossingsvormen bieden voor zowel grote en kleine organisaties.

12.         Leveranciersonafhankelijkheid

SIDAF is leveranciersonafhankelijk. Voor elke benodigde technologiefunctie definieert SIDAF een generieke ‘Standard Technology Service’. Elke functie wordt door tal van producten en ecosystemen geleverd. Voor een snelle start zijn er al een aantal kandidaat productlijnen uitgewerkt. Indien gewenst kun je ook overal een best-of-breed oplossing selecteren. Zo ben je in staat om voor te sorteren op toekomstige ontwikkelingen via een flexibel en uitbreidbaar technologiefundament.

Harald van der WeelDe twaalf voordelen van SIDAF
lees meer

SIDAF: SynTouch Integrated Data Architecture Framework voor houvast in de digitale transitie

Dat de digitale transitie in volle gang is zal je niet ontgaan zijn. Net als dat jouw data grote strategische en operationele waarde heeft voor de bedrijfsvoering en dat goed management hiervan vitaal is. Maar de grote vraag is: hoe anticipeer je op al deze snelle ontwikkelingen?

Het antwoord is een goed fundament. Eentje die de vragen van nu beantwoordt en tevens voorbereid is op de dag van morgen. SynTouch Integrated Data Architecture Framework (SIDAF) is zo’n fundament dat business, data en technologie binnen jouw organisatie met elkaar verbindt en strategische uitdagingen van nu en morgen op integrale wijze beantwoordt. In mijn nieuwste blogserie neem ik je graag mee in deze visie.

Wat is SIDAF – SynTouch Integrated Data Architecture Framework?

Met SIDAF kun je jouw data aanwenden waar en wanneer deze voor jou de meeste waarde oplevert. Dat impliceert een aantal zaken, die uiteraard rekening dienen te houden met de steeds strenger wordende juridische kaders rond data:

  • je dient te weten welke data er beschikbaar is en welke data je nodig hebt om je doelen te bereiken;
  • je dient deze data met afdoende kwaliteit in bruikbare vorm op de juiste plek beschikbaar te krijgen;
  • je bent in staat om waarde te genereren met data door bijvoorbeeld een uitstekende klantervaring te bieden of de concurrenten te slim af te zijn via goede inzichten;
  • je bent in staat om snel te veranderen als de markt daar om vraagt.

SIDAF helpt je om aan al deze vereisten te voldoen. Het integrale framework begeleidt je namelijk op verschillende niveaus:

  • Business – De organisatie wordt efficiënt en wendbaar gemaakt door het rond data te organiseren en deze te alignen met de processen.
  • Data – Data wordt beter te organiseren, te beheren, beschikbaar te maken en uit te wisselen.
  • Applicatie – Applicaties alignen met de business en data en tevens worden applicaties zodanig opgezet dat ze jou optimaal ondersteunen.
  • Technologie – Leverancier onafhankelijke standaardtechnologiefuncties worden beschreven en concrete voorbeelden van bijbehorende producten uit verschillende ecosystemen worden weergegeven.

Wat is kenmerkend voor SIDAF?

SIDAF wordt gekenmerkt door zeven interessante elementen, die hieronder nader worden toegelicht.

1.     Domeinoriëntatie

De organisatie wordt op basis van data in domeinen opgedeeld. Elk domein heeft een hoge mate van autonomie en verantwoordelijkheden op het vlak van data.

2.     Data management

SIDAF is opgezet met data management in het achterhoofd. Zo wordt data voorzien van informatie over de betekenis, de structuur en het doelgebruik van de data. Elk producerend domein definieert zelf de betekenis van de data en is verantwoordelijk voor de datakwaliteit.

3.     Dataplatforms en -analyse

De domeindata wordt vooral binnen een domein zelf gebruikt voor de operatie, rapportages en analyses. Dat verlaagt de afhankelijkheden tussen domeinen en verhoogt de autonomie en daarmee de wendbaarheid. Voor rapportage doeleinden heeft elk domein een eigen Domein Datastore – een lokaal datawarehouse. Indien nodig kan daarbij ook data uit andere domeinen gebruikt worden. Voor data science- doeleinden kan indien nodig een domein-datalake worden ingericht.

4.     Data integratie tussen domeinen

Als domeindata ook buiten het domein nodig is, kunnen data producerende domeinen deze op de volgende standaard manieren aanbieden aan (consumerende) domeinen:

  • via het sturen van events;
  • middels data uit API’s;
  • door hele datasets uit te wisselen met een Read-only Datastore (RDS).

SIDAF ondersteunt al deze smaken middels duidelijke implementatiepatronen.

5.     Business Process Management

Om jouw medewerkers efficiënt taakgedreven te laten werken, beschrijft SIDAF hoe je het beste business process management en case management kunt toepassen. Ook hiervoor zijn implementatiepatronen beschikbaar.

6.     Koppelbare applicaties

SIDAF introduceert zogenaamde ‘Applicatie Service Componenten’ (ASC). Dit zijn autonone applicatiecomponenten binnen één domein die verantwoordelijk zijn voor het beheer van en de transacties rond specifieke duidelijk omschreven data-objecten die tot het domein behoren. ASC’s zijn door hun opzet goed integreerbaar.

7.     Standaard technologie services (STS)

SIDAF definieert diverse generieke ‘Standard Technology Services’. Deze kunnen met verschillende producten en tools worden ingevuld. SIDAF heeft al vier verschillende ecosystemen uitgewerkt; Tibco, Mule, Apache en Azure.

Harald van der WeelSIDAF: SynTouch Integrated Data Architecture Framework voor houvast in de digitale transitie
lees meer

DAMA Overview

Dat data waardevol is voor uw operatie, besluitvorming en de nakoming van regelgeving is u inmiddels wel duidelijk. Net als de noodzaak om deze data te managen, om zo effectief en kostenefficiënt te kunnen ondernemen en uw risico’s te beheersen. Wie het wiel niet opnieuw wil uitvinden, heeft waarschijnlijk van Data Management Body of Knowledge (DAMA BMBOK) gehoord en het wellicht zelfs al omarmd. En zal dan ook bemerkt hebben hoe uitgebreid dit de-facto data management framework is, wat het lastig maakt om snel de reikwijdte te overzien en nog lastiger om uit te leggen.

Harald van der WeelDAMA Overview
lees meer

10 essentiële tools voor effectiever data management

U weet inmiddels dat uw data grote strategische en operationele waarde heeft. En ook dat Data Management nodig is om deze waarde effectief en efficiënt te benutten.

Data Management is primair een taak van mensen. Er zijn echter tal van IT gereedschappen die u daarbij kunnen ondersteunen.
Maar wat doen deze gereedschappen, en welke heeft u nu echt nodig?

Dit artikel beschrijft de 10 belangrijkste vormen van IT-ondersteuning die er voor data management op de markt zijn.
Vaak worden deze als apart product aangeboden of in combinatie met andere functionaliteiten in één software-suite, meestal via de cloud. De bekendste aanbieders van Data Management oplossingen zijn onder meer Tibco, MarkLogic, Oracle, SAP, Informatica, IBM, MicroSoft, SAP, Talend, Amazon en SAS.

Harald van der Weel10 essentiële tools voor effectiever data management
lees meer

10 Golden rules for Data Management

(Lessons from DAMA)

Data increasingly proves value to organizations. Data allows them to improve products, services and processes, reduce risks and gain competitive advantage by being able to predict demand more accurately.

Data Management is the key to optimally profit from the benefits data has to offer. Successful Data Management (DM) delivers the right data at the right stakeholder or process at the right time.

DAMA provides a standardized approach to organize Data Management. DAMA addresses several topics (‘knowledge area’s’) that are separately elaborated in the DAMA/DMBOK (Data Management Body of Knowledge). Think of domains like Data Storage, Data Interoperability, Data-warehousing and Data Security. Each domain describes its own objectives, activities, processes, deliverables and principles – the rules to conduct data management effectively. In total DAMA lists about 150 of those principles.

As this number of rules is hard to live by, we have analyzed all and condensed them into a manageable set of 10 golden rules that together define fundamental critical success factors of DAMA.

Harald van der Weel10 Golden rules for Data Management
lees meer

Data: Een wapen tegen corona

De strijd tegen corona toont eens te meer het belang van goede data. Data is een wapen dat ons in staat stelt om de ontwikkelingen van het virus te volgen, te voorspellen en uiteindelijk een strategie te ontwikkelen om COVID-19 in te tomen.

Harald van der WeelData: Een wapen tegen corona
lees meer

Data Value Chain

“Data is het nieuwe goud”, een veel gehoord credo. In tegenstelling tot bij goud hebben wijzelf echter grote invloed op de waarde van onze data. De SynTouch Data Value Chain toont hoe deze waarde stap voor stap gecreëerd kan worden van ruwe “grondstof” tot een kostbaar “bedrijfsjuweel”.datavaluechain data

Harald van der WeelData Value Chain
lees meer

Vergroot de waarde van uw data (Data Value Chain)

“Data and Analytics Programs Will Become Mission-Critical for all Businesses”, gaf Gartner al aan, terwijl Forrester stelt dat “Your Business Is Only As Fast As Your Data”. Data wordt door succesvolle bedrijven meer dan ooit beschouwd als een strategische asset, een noodzaak om het tijdperk van digitale transformatie te overleven.

Harald van der WeelVergroot de waarde van uw data (Data Value Chain)
lees meer